Wat is Ikebana?

Ikebana was oorspronkelijk bedoeld als bloemenoffer aan Boeddha en werd alleen beoefend door de Keizer en zijn hofhouding, priesters en later door Samurai. Ikebana is een oude kunstvorm die in de zesde eeuw voor het eerst werd beoefend. De Japanse priester Ono-no-Imoko, die zich als kluizenaar bij een meer in de buurt van Kyoto terugtrok was waarschijnlijk de eerste die bloemen en takken schikte in de tempel. Andere priesters volgden zijn voorbeeld en zo ontstond de Ikenobo-school, een van de oudste scholen. In Japan worden bloemschikkingen speciaal gemaakt voor op het Boeddha-altaar (bloemoffer), in de loop der eeuwen is deze bloemschikkunst verder ontwikkeld en verfijnd en wordt niet alleen op het huisaltaar geplaatst maar ook in de zogenaamde Tokonoma, een nis waarin een bloemschikking en soms een kunstwerk staat.

Binnen de Ikenobo school kennen we 3 stijlen:
Rikka, Shoka en Jiyuka, (sinds enige tijd vallen de vroegere stijlen Moribana en Nageire onder de Jiyuka)

Rikka

Rikka is de oudste vorm van de Japanse bloemsierkunst en betekent: staande of opgebouwde bloemen. Ze werd ook wel Tatebana genoemd. Ze is in de 7e eeuw als altaarschikking vanuit China naar Japan gebracht door Ono-no-Imoko en daar verder ontwikkeld.

Rikka is ontwikkeld als nabootsing van het Japanse landschap (zie tekening). Hij bestaat uit 7 tot 9 Yakueda (hoofdlijnen); deze kunnen nog worden aangevuld met Ashirai (bijlijnen). Een Rikka kan uit een, maar ook uit meerdere materialen gemaakt worden. Bij de Rikka komen de plantenstelen als een bundel uit het water tevoorschijn om op een hoogte van 5- 6 cm. boven de waterspiegel hun eigen richting te zoeken. In de natuur, zo zegt de Ikenobo-school, groeien de planten eerst naar boven naar het licht om daarna in verschillende richtingen uiteen te gaan. De bundel die uit het water tevoorschijn komt noemen we het Mizugiwa dit betekent: rand van een meertje of rivier.

Klassieke stijl: Rikka Shofutai (de Gedeelde) is de traditionele schikking waaronder de klassieke in traditionele bronzen vazen en schalen en de meer moderne in keramiek en glazen vazen en schalen.

Moderne stijl: Rikka Shimputai. Dit is de moderne vorm van Rikka, waarbij veel creativiteit van de schikker wordt gevraagd. Belangrijk is de balans in de schikking.

Shoka

Aan het eind van de 17e eeuw ontstond een nieuwe stijl genaamd Shoka. Deze stijl gaf een vereenvoudiging van de Rikka regels. De drie Yakueda (hoofdlijnen) van bloemen, planten of takken, (Shin, Soe en Tai) waaruit de meeste Shoka-schikkingen bestaan symboliseren ‘hemel’, ‘aarde’ en ‘de mensheid’ om de harmonie tussen mens en natuur uit te drukken. De Shoka is de eenvoudige tegenhanger van de Rikka, ontwikkeld in de 17e eeuw. De hoofdlijnen worden aangevuld met Ashirai (bijlijnen). Ook de Shoka heeft een Mizugiwa (zie als bij Rikka), in de schikking staan de stelen achter elkaar. Kijken we aan de zijkant, dan zien we een waaiervorm. De Shoka kan bestaan uit één soort plantenmateriaal, maar ook uit twee of drie soorten.

  • Klassieke stijl: Shoka Shofutai. Dit is de traditionele schikking volgens strikte lijnen geschikt. We zien hier de klassieke schikkingen in klassieke bamboe- of bronzen vazen en de meer moderne schikkingen in keramiek of glazen vazen.
  • Moderne stijl: Shoka Shimputai. Dit is de creatieve vorm en bestaat uit twee hoofd-elementen, die elkaars tegenstelling zijn, aangevuld met een Ashirai (bijlijn) die de schikking ondersteunt en compleet maakt.
Jiyuka

Jiyuka wordt geschikt in alle mogelijke vormen van containers, van hoge vazen en flessen tot lage bakken en schalen tot zelfbedachte vormen van containers. De Yakueda van de traditionele schikkingen worden hier vergeten en we zijn vooral met onze fantasie bezig.De combinatie van kleur en vorm staan hier voorop. Toch zijn er richtlijnen. De vrije schikking is opgebouwd uit de volgende onderdelen:

  • Vlak : dit kan zijn: een blad, ook de container kan als vlak in de schikking dienen. Ook kan een kunststofmateriaal aan de schikking toegevoegd worden b.v. gekleurd draad.
  • Massa: dit kan zijn een bloem of bloemen, een takje met blaadjes,b.v. buxus. Ook hier kan de container dienen als massa, b.v. gaas. Als kunststofmateriaal kan ook tule of een andere stof gebruikt worden.
  • Lijn of lijnen: rechte lijnen b.v. rechte takjes, pitrus, lisblad. Lijnen met bochten b.v. kronkelwilg of hazelaar. Horizontale lijnen, verticale lijnen, ronde lijnen. Ook de container kan als lijn dienen, b.v. een bamboestammetje
  • Punt of punten: Een of meer punten completeren de schikking vaak. B.v. een takje gipskruid, een takje met wat knopjes. Ook een kunststofvoorwerp zoals b.v. balletjes op stokjes kunnen de punten aangeven. Ook sommige bloemen kunnen punten aangeven. Een verrassingselement brengt spanning in de schikking b.v. een half verstopt takje of bloempje. Een extra knop.

Bij speciale gelegenheden en seizoensfeesten worden schikkingen gemaakt zoals bijvoorbeeld bij de theeceremonie, nieuwjaar, kinderdag, sterrenfeest, maanfeest. Met nieuwjaar wordt er geschikt met den, bamboe en prunus, de drie vrienden van de winter, op jongensdag wordt met iris geschikt (symbool van dapperheid).

links een schikking gemaakt tijdens een workshop met als thema Kinderdag, rechts een schikking voor het nieuwe jaar. (sho chiku bai)

2018 oktober Landelijke Ikebanadag

Landelijke Ikebana dag bij Plantentuin Esveld op 20 oktober 2018 De Afdeling Den Haag heeft onder leiding van Els van Vlimmeren in de Plantentuin Esveld te Boskoop de landelijke Ikebana dag georganiseerd. De animo voor deze dag was erg groot, er waren...

Impressie van de expositie

VANAF DE ZIJLIJN. Ja, dit verslag van de expositie van de leden van de Ikebanavereniging Het Noorden en leerlingen van TerraNext is gemaakt “vanaf de zijlijn” want de grote inspanning die het bestuur heeft geleverd mag de volle bewondering genieten. Tot in...

2018-03-12 Expositie

Expositie met meer dan 50 arrangementen op 7 en 8 april 2018 “Bloemenweg van Oost naar West” Leden van de afdeling het Noorden van de Nederlandse Ikebana Vereniging lieten de Japanse kunst van het bloemschikken zien. Studenten van Bloem, groen en styling...

2018-01-06 Jaarvergadering en workshop

Op 6 januari j.l. vond de jaarvergadering van de Nederlandse Ikebana Vereniging, afdeling het Noorden plaats, zoals gebruikelijk bij Reinhart Orchideeën in Haren. Na de jaarvergadering en lunch begonnen we aan de workshop o.l.v. Henriette Schalk, docente...

2018-03-12 Jiyuka Naname-no-hana (hellend) 1 kenzan

We gaan een schikking maken met narcis in de Naname-no-hana - (=hellende of schuine stijl) Sashi-guchi (=voetpositie op de kenzan): uitgaande van 1 punt (dicht op elkaar, enge positie)

2017-10-07 Unieke Ikebana demonstraties

Op 7 oktober 2017 is er een unieke Ikebana middag in het Bomencentrum. Deze middag zijn er demonstratie's van de vier Ikebanascholen c.q. Branches die in Nederland actief...

2017-05-13 Workshop Jiyuka

Op 13 mei 2017 gaf ik een workshop Jiyuka voor afdeling het Noorden van de Ikebana vereniging. Er werd gewerkt met 2 hoge vazen, voor ¾ gevuld met grind, verder een onderzetter of place-mat en Ikebanagereedschap, Grind voor de stabiliteit van de vazen, maar ook omdat...

afsluiting seizoen

Mijn schikking gemaakt tijdens de seizoensafsluiting  van  afdeling Het Noorden. gebruikt materiaal: Rechts Calla: blad met 2 bloemen en Links: Weigelia takken...

12 december 2015 workshop in kerstsfeer

Op 12 december 2015 gaf ik een Workshop in kerstsfeer voor de leden van de afdeling het...

Boeddhistisch Filmweekend v/h Noorden

De derde editie van het Boeddhistisch Filmweekend van het Noorden vindt dit jaar plaats op zaterdag 14 en zondag 15 maart in het sfeervolle VRIJDAG Theater (vml. Prinsentheater) in Groningen, in twee zalen. Op het programma staan achttien inspirerende films en...
No announcement available or all announcement expired.Return to Top ▲Return to Top ▲